몽골어 접속문 연구

A Study of Compound Sentence in Korean

Энэхүү судалгаа нь Cолонгос Монгол хэлний холбох үгсийг харьцуулса н судалгаа юм. Холбоосын үндсэн шинж нь ижил түвшинд буй гишүүн ба өгүүлбэр нь нэг нь нөгөөгөөрөө сольж байрлаж чаддаг онцлогтой байдаг. Солонгос Монгол хэлний холбох ёс нь eрөнхийдөө адил боловч Солонгос хэлэнд холбох үгс байхгүй бөгөөд холбох үгийн онцлогтой цөөн холбох нөхцөл байна. Монгол хэлэнд холбох үгс ба нөхцөл байна гэж үздэг бөгөө д энэ талаар харьцуулан судлалаа. Монгол эрдэмтэд монгол хэлний зэрэгцүүлэх холбоосыг бүгдийг нь зэр эгцүүлэх холбоосын шинжид багтаан үздэг ч уг холбоосын үндсэн онцлог, хэрэглээ нь өөр ялгаатай байна. Холбоос нь ижил түвшинд байгаа гишүүн ба өгүүлбэрүүд нь нэг нөгөөгийнхөө байранд тохиолдвол утга өөрчлөг дөхгүй ба холбоосын үндсэн онцлогийг агуулж байх ёстой. Монгол хэлний холбох нөхцлүүд нь холбоосын үндсэн шинжийг тусгаагүй буюу нэг гишүүн, өгүүлбэр нь нөгөөгөөр сольж чадахгүй бөгөөд өгүүлбэрт үйлийн тодотголын үүрэгтэй, оруулбар өгүүлбэрийн онцлогийг илүү хадгалсан байна. Монгол хэлэнд “ба, буюу” нөхцлүүд нь холбоосын шинжийг илэрхийлж зэрэгцүүлэх холбоосын үүрэг гүйцэтгэж чаддаг зэрэгцсэн нийлмэл өгүүлб эрийг холбох нөхцөл боловч зэрэгцүүлэн холбохын –ж, -ч нөхцөл нь буса д холбох нөхцлүүдээ бодвол илүүтэй холбоосын шинжийг хадгалдаг ч энэ нь холбоосын онцлог гэхээс илүү өгүүлбэрийнхээ хам орчноос шалтгаалж байна. Өөрөөр хэлбэл бүх тохиолдолд энэ онцлогоо хадгалж чадахгүй байгаа юм. Үйлийн эзэн тус тусдаа тохиолдолд нэг нөгөөгийхөө байранд сольж байрлаж буюу үйлийн эзэн нь нэг тохиолдолд өгүүлбэрийн утга өөрчлө гдөж байна. Иймээс монгол хэлний зэрэгцүүлэх холбох үгсээс “ба, буюу” холбоос зэрэгцсэн нийлмэл өгүүлбэрийг холбох холбоос үгийн онцлогтой нөхцөл бөгөөд бусад холбоосууд нь зэрэгцүүлэх хол