Comparison of Mongolia, Ming, Later Jin’s Diplomatic Policy

XVI зууны с лээр одоогийн З н Хойд Хятададын Ляодун газрын хо йт хэсгээр суурьшиж байсан з рчин аймгууд нэгдэх йл явц рн ж, тэд ний толгойлогч Нурхач янз б рийн дипломатын арга заль, цэргийн х чийг хослуулан байж зарим монгол аймгуудын харьяандаа нэгтгэн х чи рхэг аймгуудын холбоог байгуулж цаашлаад 1616 онд Хожуу Алтан улс ыг байгуулжээ. Цэрэгжсэн аймгуудын холбооны шинжтэй байгуулагдсан з рчидийн т р улс бусад овог аймгуудыг нэгтгэн зах хязгаараа тэлэхдээ х рш зэргэ лдээ улс орнууд руу т рэмгийлэн довтолж х н амы нь дээрэмдэн тонож олзлогдсон х м сийг боолчлон дараар дараагийн булаан эзлэх дайндаа ашигладаг байв. Нурхач тэрг тэйманжийн дээд давхарга хамаг баяла гийг х ртэж цэрэг зэвсэг, эдийнзасгийн талаар х чирхэгжих тусам дорн о з г Солонгос, мн з г Хятадын Мин улс, баруун з г Монг ол зэрэг улс орныг байлдан дагуулах зорилго мн тавьж эхэлжээ. Тухайн ед цэрэг зэвсэг, эдийн засаг, х н амын н ц р з рчидийн Хожуу Алтан улсаас илт давуу байсан эдгээр гурван улс ээлж дарааллан ялагдсан явдал энэ гурван улс бие биеэ дэмжсэн ухаалаг дипломат бодлого явуулж эвсэн нэгдэж чадааг йтэй холбоотой. Монголын хувьд Хойт Алтан улс, Мин улстайяаж харилцах, Хойт Алтан улсын хувьд Монгол ба Мин улстайхэрхэн харилцах, Мингийн хувьд Монгол, Хойт Алтан улстайхэрхэн з в харилцаж чадахаас энэ гурвын тус тусын хувь заяа шийдэгдэхтийм н хц л байдал ссэн юм. XIII зуунд Монголын цэрэг, дипломатын бодлого ямагт зорилгодоо хрч ялалт байгуулжбайсантайадил XVII зууны эхээр з рчин аймгуудыг нэгтгэн захирсан Нурхач эр зориг, оюун ухаан, аргаи заль гарган ц нхр олонхийгдийлж, дайснаа холбоотон болгож чадсанаар Хожуу Алтан улс голлох рэгтэйураг т рлийн цусан холбоон дээр суурилсан Хожуу Алтан улс Монгол аймгуудын (Хорчин болон в рл гч Халх таван аймаг г.м) холбоо байгуулжээ. Т нийэсрэг Мин улс Монголын Чахар болон врл гч Халх таван аймагтайхолбоо тогтоон тэмцэхээр оролдсон боловч р д нд х рч чадааг й юм. Энэх г лэлд XVII зууны эхэн ед одоогийн З н хойт Азид б рэлдэн тогтсон улс т рийн н хц л байдал, т нд н л л гч гол гурван улс Монгол, Хятадын Мин, Хойт Алтан улсын бие бие р гээ явуулсан цэрэг дипломатын бодлогыг харьцуулан судалж, хоорондын ялгааг тодруулах зорилт тавьсан болно.